دروغگویی، پدیدهای طبیعی در مسیر رشد کودک
کارشناس مسئول سلامت روان شبکۀ بهداشت و درمان شهرستان زاوه در یادداشتی که در شمارهٔ دهم ماهنامهٔ انعکاس سلامت دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه منتشر شد، آورده است: پدیدۀ دروغگویی در کودکان لزوماً نشانۀ شرارت نیست، بلکه بخشی طبیعی از فرآیند رشد شناختی، عاطفی و اجتماعی آنهاست.
طیبه کاشفی در این یادداشت با بیان اینکه این رفتار میتواند ریشه در عوامل مختلفی داشته باشد، افزود: کنجکاوی، تخیل قوی، نیاز به جلب توجه، محافظت از خود و تجربۀ دنیای اجتماعی از جمله دلایل دروغگویی در کودکان است.
وی با اشاره به مراحل رشدی دروغگویی در کودکان، تصریح کرد: این رفتار معمولاً از سنین پیش دبستانی (بین دو تا چهار سالگی) و همزمان با رشد مهارتهای شناختی آغاز میشود و با رسیدن کودک به حدود ۹ سالگی و تفکیک واقعیت از خیال، به تدریج کاهش مییابد.
کاشفی افزود: کودکان خردسال ممکن است بدون درک درست یا نادرست بودن، درباره هر چیزی دروغ بگویند، در حالی که دروغگویی در کودکان دبستانی میتواند ناشی از نیاز به حفظ حریم خصوصی باشد. تشخیص کامل دنیای واقعی از خیالی، تقریباً در سن ۱۰ سالگی (با کمی تفاوت در کودکان مختلف) اتفاق میافتد. بنابراین، دروغگویی در سنین بالاتر از این سن، نیازمند بررسی دقیقتر است.
کارشناس مسئول سلامت روان شبکه بهداشت و درمان شهرستان زاوه، در ادامه توصیههایی را برای والدین و مربیان ارائه داد:
درک تفاوت دروغگویی در سنین مختلف: درک این تفاوتها به والدین و مربیان کمک میکند تا واکنش مناسبی نشان دهند.
جایگزینی تنبیه با آموزش: به جای تنبیه کودک، باید به آموزش ارزشهای اخلاقی مانند صداقت و راستگویی و همچنین تقویت مهارتهای ارتباطی او پرداخته شود.
ایجاد فضایی امن برای بیان حقیقت: باید فضایی فراهم شود که کودک بدون ترس از سرزنش، بتواند حقیقت را بیان کند.
تقویت ارتباطات صادقانه: برقراری ارتباطی صمیمانه و مبتنی بر صداقت با کودک، بسیار مؤثر است.
شناخت مراحل رشدی کودک: شناخت مراحل رشدی کودک، درک رفتارهای او از جمله دروغگویی را آسانتر میکند.
ایجاد محیط حمایتی و مثبت: ایجاد محیطی پر از حمایت و محبت، نقش مهمی در شکلگیری رفتارهای صادقانه در کودکان دارد.
کارشناس مسئول سلامت روان شبکهٔ بهداشت و درمان شهرستان زاوه در پایان تأکید کرد: دروغگویی در کودکان، اغلب بخشی از فرآیند رشد آنهاست و با درک این موضوع و اتخاذ رویکردی صحیح، میتوان به کودک در پرورش صداقت و راستگویی کمک کرد.


افزودن دیدگاه جدید