چالشهای اجتماعی و اقتصادی در بحران جمعیت
روند کاهش سرمایه انسانی و همچنین جمعیت مولد، دنیا را در سالهای آتی با چالش های اجتماعی- اقتصادی ناشی از سالمندی ترکیب جمعیتی مواجه خواهد کرد.
کشور ایران گذار باروری خود را مانند سایر کشورهای در حال توسعه در نیمۀ دوم قرن بیستم تجربه کرده است به طوری که ازسال 1364 به بعد میزان باروری روند کاهشی داشته و پیشبینی میشود در حدود سالهای منتهی به 1420، با پدیده صفر شدن رشد جمعیت و پس از آن منفی شدن جمعیت روبرو شویم.
مهمترین علل کاهش نرخ باروری، افزایش سن ازدواج، بیشتر شدن فاصله ازدواج تا اولین بارداری، افزایش فاصلۀ دو بارداری، افزایش آمار طلاق، ترویج فرهنگ غلط تک فرزندی و در برخی موارد تأمین نیازهای اولیه در برخی خانوادهها درخصوص فرزندآوری است.
هر گاه در جامعهای حداقل ۷۰ درصد از جمعیت در بازۀ سنی ۱۵ تا ۶۴ سال (سنین فعالیت و کار) باشند، اصطلاحا آن جامعه در فرصت پنجرۀ جمعیت تعریف میشود. به عبارت دیگر پنجرۀ جمعیت فرصتی طلایی برای اصلاح ساختارهای جمعیتی و همچنین رشد و پیشرفت علمی و اقتصادی است که اگر مغتنم شمرده نشود نه تنها خود تهدید خواهد بود بلکه بعد از عبور از پنجره جمعیت امکان مدیریت و ترمیم ساختارهای جمعیتی و تحقق رشد و توسعه بسیار پایین و قریب به ناممکن میگردد. ایران اسلامی در حال حاضر در فرصت پنجره جمعیت است اما در سالهای آینده با بسته شدن پنجره جمعیت روبرو خواهد شد.

